Wyniki rozstrzygnięcia konkursu ogólnopolskiego zorganizowanego w ramach projektu „O tym nie można zapomnieć…spotkania z kobietami, które przeszły piekło Ravensbrück”

W dniach 19, 20 i 21 czerwca 2013 r. w Centrum Edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej im. Janusza Kurtyki „Przystanek Historia” w Warszawie odbyła się ogólnopolska prezentacja finałowa 50 zespołów uczniowskich (183 osoby) z  28 szkół z całego kraju, biorących udział w projekcie „O tym nie można zapomnieć…spotkania z kobietami, które przeszły piekło Ravensbrück”.

Niezmiernie miłym akcentem w pierwszym dniu  prezentacji była możliwość goszczenia wśród realizatorów projektu pana Jana Sroki, naczelnika Wydziału Zagranicznego w Urzędzie ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, który witając młodzież, nauczycieli i byłe więźniarki podkreślił ważność podejmowanych przez nich w projekcie działań.

Dla uczniów, nauczycieli oraz pozostałych osób zajmujących się projektem niezwykle istotne było również to, że Panie, byłe Ravensbrüczanki, mieszkające w Warszawie, były obecne przez całe trzy dni prezentacji finałowej.

Uczniowie przedstawili najciekawsze fragmenty sporządzanych przez siebie wywiadów. Młodzież podzieliła się również swoimi refleksjami z udziału w projekcie i podziękowała świadkom historii – byłym więźniarkom obozu. Publiczność zaś w skupieniu oglądała i słuchała tej niezwykłej, bo „żywej” lekcji historii. Uczniowie wzięli również udział w ocenie przygotowanych przez siebie materiałów.

 

Aby wyłonić grupę, która w kwietniu 2014 r. wyjedzie na uroczystość obchodów wyzwolenia obozu w Ravensbrück” prezentacje uczniów oceniała Komisja w składzie:

1. Elżbieta Sęczykowska, Fundacja Mecenat Sztuki – przewodnicząca
2. Barbara Oratowska, Muzeum Martyrologii Pod Zegarem, Oddział Muzeum
   w Lublinie – członek komisji
3. Barbara Męczykowska, OBEP IPN Gdańsk –  członek komisji
4. Mirosław Jabłoński, Sekcja Notacji i Opracowań Multimedialnych BEP IPN – członek komisji
5. Hanna Nowakowska, Fundacja na Rzecz Kobiet JA KOBIETA  – sekretarz

W dniu 20 czerwca br.  w ocenie prezentacji uczestniczyli także jako członkowie komisji:

dr Katarzyna Zielińska z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz

Arkadiusz Walczak, dyrektor Warszawskiego Centrum Innowacji Edukacyjno – Społecznych  
i Szkoleń.

Komisja na podstawie znanych wcześniej realizatorom projektu kryteriów ocen, po obejrzeniu 51 fragmentów wywiadów wybranych przez uczniów, przyznała następujące nagrody i wyróżnienia:

W dniu 19 czerwca 2013 r.:

I miejsce

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Świdniku

ul. Wojska Polskiego 27, 21-040 Świdnik

Nauczyciel: Katarzyna Mądrachowska

Uczniowie: Karolina Jeleńska, Katarzyna Żurek,Monika Kalinowska, Aleksandra Stępień, Jolanta Bińczyk, Michał Boczkowski

II miejsce

Zespół Szkół w Wieliszewie

Komornica

ul. Nasielska 7, 05-140 Serock

Nauczyciel: Marcin Gągolewski

Uczniowie: Ewa Gołębiewska, Marta Pakieła, Paulina Andryszczyk

    

III miejsce

V Społeczne Liceum Ogólnokształcące w Milanówku ,

ul. Fiederkiewicza 41  05 822 Milanówek

Nauczyciel: Weronika Dziąg

Uczennice: Julia Popowska, Karolina Szymczak, Agata Uszyński, Anna Wodzyńska

·         Wyróżnienia:

Gimnazjum Gminne im. Bohaterów Powstania Listopadowego w Dębe Wielkie

ul. Warszawska 78 a,  05-311 Dębe Wielkie

Nauczyciel: Olga Laskowska

Uczniowie: Ewelina Bartnik, Milena Jachacy, Aleksandra Jagoda, Łukasz Sieradzan

Gimnazjum nr 5 im. A. Fiedlera w Lesznie

ul. Gronowska 45  64-100 Leszno

Nauczyciel: Barbara Biernaczyk

Uczniowie: Anna Buszka, Bartosz Wlaźlak, Bartosz Malik, Malwina Stachowiak

W dniu 20 czerwca 2013

I miejsce

     Liceum Ogólnokształcące nr IV im. S. Żeromskiego we Wrocławiu

     ul. S. Świstackiego 12-14,  50-430 Wrocław

     Nauczyciel: Dawid Graczyk

     Uczniowie: Anna Moryc, Wiktoria Zając, Katarzyna Nowak, Krzysztof Morawski

II miejsce

Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Słupnie

ul. Kościelna 16, 09-472 Słupno

Nauczyciel: Anna Mrozowska

Uczniowie: Korzybska Agata,  Malinowska Weronika, Jankowska Dominika, Kopeć     Natalia

• Wyróżnienia:

     Gimnazjum Publiczne im. Maklakiewicz w Mszczonowie

     ul. Szkolna 3,  96-320 Mszczonów

     Nauczyciel: Aneta Dropińska

     Uczniowie: Natalia Sadkowska, Adrian Studziński, Monika Jakubowska, Karolina Kempińska,            

      Weronika Kwiatkowska

     XXXIII Liceum Ogólnokształcące w Łodzi

     ul. Kusocińskiego 116, 94-004 Łódź

     Nauczyciel: Monika Grzybowska – Cyl

  Uczniowie: Paweł Barwiński, Aleksandra Pawlak, Magdalena Ilska, Weronika Kłosek,

  Emila Ulewicz

    XVI Liceum Ogólnokształcące im. K.K. Baczyńskiego w Kraków

    Os. Willowe 35, 31-902 Kraków

    Nauczyciel:  Agata Stankiewicz

    Uczniowie: Magdalena Firka, Daria Ślusarczyk, Izabela Twardosz, Marek Kamiński-Kozieł,

    Grzegorz :Pierzchała, Rafał Płatek

W dniu 21 czerwca 2013

I miejsce

ZS nr 3 Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 10

ul. P. Skargi 29/31,  50-082 Wrocław

Nauczyciel: Albina Rosłanowska

Uczennice:  Aleksandra Kraśnicka, Milena Osiewicz,Ewa Urbaniak

II miejsce

      Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Przodkowie

      ul. Bursztynowa 3, 83-304 Przodkowo

      Nauczyciel: Krystyna Kaczorowska, Ewa Kolka

      Uczniowie:  Klaudia Krefta, Wojciech Nagle, Patryk Zakrzewski

• Wyróżnienia:

Gimnazjum im. J.K. Branickiego w Zespole Szkół i Przedszkoli w Tykocinie

ul. Kochanowskiego 1, 16-080 Tykocin

Nauczyciel: Ireneusz Przeździecki, Marzena Zembko

      Uczniowie: Julia Fiedorowicz,Patrycja Wysocka

Gimnazjum nr 7 im. Jana Kochanowskiego w Lublinie

ul. Z. Krasińskiego 7, 20-709 Lublin

Nauczyciel: Beata Barakszyn

Uczennice: Barbara Danilczuk, Katarzyna Kępińska, Justyna Mazur, Natalia Rola

Lista zespołów  realizujących projekt „O tym nie można zapomnieć....”,

które nadesłały rezultaty swojej pracy na ogólnopolską prezentację finałową

 w dniach 19, 20, 21 czerwca 2013

   

L.p.	Szkoły/nauczyciele - opiekunowie	Zespoły uczniowskie i bohaterki ich wywiadów
	Zespół Szkół nr 7 im. Szczepana Bońkowskiego ul. Chłodna 36/46 00-872 Warszawa Ewelina Beńko-Kaczkowska	Wywiad z p. Wandą Gawlak Mateusz Brzezinka, Karolina Cichucka, Adrian Dąbrowski Kamil Nowociel, Łukasz Rogalski Hania Tokaj
	Zespół Szkół Ogólnokształcących nr1 w Świdniku ul. Wojska Polskiego 27 21-040 Świdnik Katarzyna Mądrachowska	Wywiad z p. Krystyną Zając Karolina Jeleńska, Katarzyna Żurek, Monika Kalinowska, Aleksandra Stępień Jolanta Bińczyk, Michał Boczkowski
	Zespół Szkół w Wieliszewie   LO Komornica ul. Nasielska 7 05-140 Serock Marcin Gągolewski	Wywiad z p. Zdzisławą Winnicką I zespół Aleksandra Żuławnik Aleksandra Kobylińska Olga Krynicka
	Zespół Szkół w Wieliszewie  LO Komornica ul. Nasielska 7 05-140 Serock Marcin Gągolewski	Wywiad z p. Wandą Stępień II zespół Paulina Ciach Michał Jakubowski Przemysław Krawczyk
	Zespół Szkół w Wieliszewie  LO Komornica, ul. Nasielska 7 05-140 Serock Marcin Gągolewski	Wywiad z p. Alicją Gawlikowską III zespół Agnieszka Dąbrowska.  Dorota Sobczyńska Dawid Grudzień
	Zespół Szkół w Wieliszewie  LO Komornica ul. Nasielska 7 05-140 Serock Marcin Gągolewski	Wywiad z p. Barbarą Piotrowską IV zespół Ewa Gołębiewska, Marta Pakieła Paulina Andryszczyk
	Zespół Szkół w Wieliszewie  LO Komornica ul. Nasielska 7 05-140 Serock Marcin Gągolewski	Wywiad z p. Zofią Baranowską V zespół Milena Berg, Milena Kozakiewicz Kamil Krakowski
	Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2 05-120 Legionowo ul. Kr. Jadwigi 11 Beata Narel	Wywiad z p. Danutą Bogdaniuk-Bogacką Sylwia Chrostowska, Michał Kwiatkowski, Adrianna Lubiecka Andrzej Otłowski
	Zespół Szkół nr 1 Im. K. K. Baczyńskiego 08-300 Sokołów Podlaski ul. M. Skłodowskiej-Curie 24 Włodzimierz Chybowski	Wywiad z p. Wandą Trusiewicz Adam Kornilak, Olga Pietranik Angelika Chrostowska, Ilona Otyńska Pędzich Milena, Klaudia Woźniak
	Gimnazjum Gminne im. Bohaterów Powstania Listopadowego 05-311 Dębe Wielkie, ul. Warszawska 78 a Olga Laskowska	Wywiad z p. Bożeną Godycką –Karoń Ewelina Bartnik, Milena Jachacy, Aleksandra Jagoda, Łukasz Sieradzan
	Gimnazjum Gminne im. Bohaterów Powstania List. 05-311 Dębe Wielkie, ul. Warszawska 78 a Olga Laskowska	Wywiad z p. Bożeną Godycką –Karoń Monika Cacko, Magdalena Gocman, Wioletta Truszewska, Piotr Woźnica.
	Gimnazjum nr 5 Im. A. Fiedlera ul. Gronowska 45 64-100 Leszno Barbara Biernaczyk	Wywiad z p. Joanną Kiącą – Ryczkowską Anna Buszka, Bartosz Wlaźlak, Bartosz Malik, Malwina Stachowiak
	V Społeczne Liceum Ogólnokształcące 05 822 Milanówek ul. Fiderkiewicza 41 Weronika Dziąg	Wywiad z p. Zofią Pociłowską Julia Popowska, Karolina Szymczak Agata Uszyński, Anna Wodzyńska
	Gimnazjum im. Edwarda Hrabiego Krasińskiego ul. Kubickiego 3a 96-325 Radziejowice Jolanta Brycka	Karolina Leśniewska, Bernadeta Grzeczyńska, Kamila Pokropek, Wiktoria Rybarczyk
	IV Liceum Ogólnokształcące  ul. Grottgera 13 76-200 Słupsk Arkadiusz Jaszul	Wywiad z p. Krystyną Krajewską Przemysław Smorowski, Anna Jankowska Natalia Kania, Roksana Krefta
	IV Liceum Ogólnokształcące  ul. Grottgera 13 76-200 Słupsk Tomasz Dubowicz	Wywiad z p. Krystyną Krajewską Aleksandra Domańska Anita Radzikowska Adam Klein Patryk Pilarek
	Gdańskie Gimnazjum „Lingwista” ul. Malczewskiego 51 80-107 Gdańsk Łukasz Męczykowski	Wywiad z p. Brygidą Czekanowską Justyna Dziadziuszko Martyna NItkowska Julia Suszyńska
	Gim. Pub. im. Maklakiewicza 96-320 Mszczonów ul. Szkolna 3 Aneta Dropińska	Wywiad z p. Alicją Gawlikowską Natalia Tęcza, Magdalena Oskiera Weronika zawadzka, Andżelika Wróblewska
	Gimnazjum Publiczne Im. Maklakiewicza 96-320 Mszczonów ul. Szkolna 3 Aneta Dropińska,	Wywiad z p. Barbarą Piotrowską Natalia Sadkowska, Adrian Studziński, Monika jakubowska, Karolina Kempińska, Weronika Kwiatkowska
	Gimnazjum Publiczne Im. Maklakiewicza 96-320 Mszczonów ul. Szkolna 3 Anna Sawicka	Wywiad z p. Krystyną Zając Paulina Kluczborska, Ola Konca, Martyna Woźniak
	XXXIII Liceum Ogólnokształcące w Łodzi 94-004 Łódź, ul. Kusocińskiego 116 Elżbieta Dałek	Wywiad z p. Kazimierą Kazusek Weronika Szwelengreber, Zuzanna Walczak Angelika Dziewiur, Patrycja Karolak
	XXXIII Liceum Ogólnokształcące 94-004 Łódź, ul. Kusocińskiego 116 Monika Grzybowska Cyl	Wywiad z p. Bronisławą Korgol Paweł Barwiński, Aleksandra Pawlak, Magdalena Ilska, Weronika Kłosek, Emila Ulewicz
	LXXII LO im. gen. Jakuba Jasińskiego 03-838 Warszawa ul. Grochowska 346/348 Urszula Michta	Wywiad z p. Zofią Baranowską Monika Ostrowska, Kinga Pyryt, Sara Rostecka.
	XVI Liceum Ogólnokształcące im. K. K. Baczyńskiego  os. Willowe 35 31- 902 Kraków Agata Stankiewicz	Wywiad z p. Wandą  Półtawską Magdalena Firka, Daria Ślusarczyk Izabela Twardosz, Marek Kamiński-Kozieł Grzegorz :Pierzchała, Rafał Płatek
	Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego ul  Kościelna 16 09-472 Słupno Anna Mrozowska	Wywiad z  p. Krystyną Zając  Korzybska Agata,  Malinowska Weronika Jankowska Dominika, Kopeć Natalia
	Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego ul  Kościelna 16 09-472 Słupno Anna Mrozowska	Wywiad z p.Alicją Kubecką Sylwia Kleczka, Daria Wierzchowska Natalia Pachelska
	Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego ul  Kościelna 16 09-472 Słupno Anna Mrozowska	Wywiad z p. Krystyną Rybką  Aleksandra Górecka, Andżelika Garlicka
	Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego ul  Kościelna 16 09-472 Słupno Anna Mrozowska	Wywiad z p. Marią Sadkowską Milena Sowińska, Emilia Szwech , Kinga Kuźniewska
	Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego ul  Kościelna 16 09-472 Słupno Anna Mrozowska	Wywiad z p. Alicją Gawlikowską Michał Dobrzyński, Szymon Świderski, Adam Sobolewski
	Gimnazjum im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego ul  Kościelna 16 09-472 Słupno Anna Mrozowska	Wywiad z p. Danutą Bogdaniuk- Bogacką Sporczyk Maciej, Kucia Kinga, Kwiatkowska Natalia, Karpińska Sandra
	LXIII Liceum Ogólnokształcącym im. Lajosa Kossutha 02-776 Warszawa ul. Ludwika Hirszfelda 11 Dorota Myśliwska	Wywiad z p. Danutą Bogdaniuk- Bogacką Aleksandra Soból, Katarzyna Wójcik, Krzysztof Rudziński, Norbert Gajewski
	LXIII Liceum Ogólnokształcącym im. Lajosa Kossutha 02-776 Warszawa ul. Ludwika Hirszfelda 11 Dorota Myśliwska	Wywiad  z p. Danutą Salską Iga Ropelewska, Bartosz Kazimierczyk Katarzyna Dłużewska, Natalia Pelińska
	LXIII Liceum Ogólnokształcącym im. Lajosa Kossutha 02-776 Warszawa ul. Ludwika Hirszfelda 11 Dorota Myśliwska	Wywiad z p. Zofią Baranowską Aleksandra Pozorska, Katarzyna Brzozowska, Anna Szumowska, Agnieszka Polit
	LXIII Liceum Ogólnokształcącym im. Lajosa Kossutha 02-776 Warszawa ul. Ludwika Hirszfelda 11 Dorota Myśliwska	Wywiad  z panią Marią Sadkowską Urszula Kobylińska, Kamil Skwarczyński Piotr Ostaszewski, Agnieszka Lewandowska
	XXXV LO im Bolesława Prusa w Warszawie Zwycięzców 7/9 Warszawa 03 – 936 Piotr Dymitrowicz	Wywiad z p. Alicją Gawlikowską Kamila Belta, Dominika Ćwiek,  Marlena Kawicka
	XXXV LO im Bolesława Prusa w Warszawie Zwycięzców 7/9 Warszawa 03 – 936 Piotr Dymitrowicz	Wywiad z p. Wandą Rosiewicz Zuzanna Cichocka, Jacheć Kornela,Marianna Grabowska
	XXXV LO im Bolesława Prusa w Warszawie Zwycięzców 7/9 Warszawa 03 – 936 Piotr Dymitrowicz	Wywiad z p. Danutą Bogacką Bogdaniuk Dominika Bogiel, Mikołaj Włodarczyk
	Zespół Szkół im. Piotra Wysockiego ul. Odrowąża 75 03-310 Warszawa Małgorzata Kozłowska	Wywiad  z p. Danutą Bogacką - Bogdaniuk Julia Mastela, Karolina Osinska, Natalia Rosiak, Paulina Jaworka, Karolina Stykowska, Mikołaj Krawczak, Arkadiusz Więclewski, Paulina Wierzba
	XV Liceum Ogólnokształcące Al. Dygasińskiego 15 30 – 820 Kraków Grzegorz Janowski	Wywiad z p. Wandą  Półtawską Sandra Tomasik, Sabina Basta, Leszek Zagórski
	I Liceum Ogólnokształcące im. B. Nowodworskiego Plac na Groblach 31-101 Kraków Grzegorz Janowski	Wywiad z p. Wandą  Półtawską Joanna Dudek, Aleksandra Stanek, Julia Tabor
	Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych ul. Bursztynowa 3 83-304 Przodkowo	Wywiad z  p. Brygidą Czekanowską Klaudia Krefta, Wojciech Nagle, Patryk Zakrzewski
	Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych ul. Bursztynowa 3 83-304 Przodkowo Krystyna Kaczorowska, Ewa Kolka	Wywiad z  p. Teresą Dziwiszek-Malinowską Anita Mering, Paulina Naczke Maciej Oczk, Mirosław Łazarewicz
	LO XII Wrocław Plac Orląt Lwowskich 53-605 Wrocław Janina Grobara	Wywiad z panią Krystyną Paradyż Paulina Kędziora, Aleksandra Ból
	ZS nr 3 Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 10 50-082 Wrocław ul. P. Skargi 29/31 Albina Rosłanowska	Wywiad z p. Joanną Kiąca- Ryczkowską Aleksandra Kraśnicka, Milena Osiewicz, Ewa Urbaniak
	Liceum Ogólnokształcące nr IV im. S. Żeromskiego 50-430, Wrocław ul. S. Świstackiego, 12-14 Dawid Graczyk	Wywiad z p. Heleną Kamińską Anna Moryc, Wiktoria Zając,Katarzyna Nowak, Krzystof Morawski
	Gimnazjum im. J. K. Branickiego w Zespole Szkół i Przedszkole w Tykocinie 16-080 Tykocin ul. Kochanowskiego 1 Ireneusz Przeździecki, Marzena Zembko	Wywiad z p. Marianną Lewandowską Urszula Buraczewska, Maria Bystrowska, Katarzyna Pogorzelska,Helena Wysocka
	Gimnazjum im. J. K. Branickiego w Zespole Szkół i Przedszkole w Tykocinie 16-080 Tykocin ul. Kochanowskiego 1 Ireneusz Przeździecki, Marzena Zembko	Wywiad z p. Alicją Bonusiewicz Karolina Ciołko, Anna Jaroszewska,Weronika Krawczyk,Karolina  Truskolaska
	Gimnazjum im. J. K. Branickiego w Zespole Szkół i Przedszkole w Tykocinie 16-080 Tykocin ul. Kochanowskiego 1 Ireneusz Przeździecki, Marzena Zembko	Wywiad z p. Marianną Tomkowicz Anna Maria Bąk, Aleksandra Sawicka
	Gimnazjum im. J. K. Branickiego w Zespole Szkół i Przedszkole 16-080 Tykocin ul. Kochanowskiego 1 Ireneusz Przeździecki, Marzena Zembko	Wywiad z p. Stefanią Kamińską Julia Fiedorowicz, Patrycja Wysocka
	Zespół Szkół nr 10 ul. Biedronki 13 20-543 Lublin Cezary Dmowski, Maria Stępień	Wywiad z p. Wandą Półtawska Agnieszka Bronisz, Karolina Chęć, Adrian Dylon i Adam Mazur
	Gimnazjum nr 7 im. Jana Kochanowskiego 20-709 Lublin, ul. Z. Krasińskiego 7 Beata Barakszyn	Wywiad z p. prof. Anną Jelinowską Barbara Danilczuk, Katarzyna Kępińska, Justyna Mazur, Natalia Rola

Wyjazd uczniów ZSP oraz Publicznego Gimnazjum w Wolinie do obozu koncentracyjnego „Ravensbrück” i obozu doświadczalnego Peenemünde

7 czerwca 2013 r. rozpoczął się historyczny projekt pod nazwą „Peenemünde z perspektywy ofiar”, którego głównym celem jest zapoznanie uczniów z historią niemieckich obozów koncentracyjnych, uczczenie ofiar tych obozów i kultywowanie pamięci o więźniach zmuszanych do niewolniczej pracy dla Niemców w czasie II wojny światowej. Peenemϋnde jako miejsce pamięci ma zbliżać ludzi, a szczególnie młodzież mieszkającą po obu stronach granicy.

Wyjątkowość projektu polega na tym, że oprócz uczniów z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Wolinie oraz Publicznego Gimnazjum w Wolinie biorą w nim udział młodzi ludzie ze szkół regionalnych z wyspy Uznam.

Wspólna inicjatywa realizacji tego projektu zrodziła się podczas niemiecko-polskiej konferencji „Peenemünde z perspektywy ofiar”, która odbyła się na wyspie Uznam w październiku ubiegłego roku, zorganizowana przez Polsko-Niemieckie Forum Kulturalne i Fundację Friedricha – Eberta, która stworzyła naukowy fundament dla nowej perspektywy i oceny produkcji rakiet w Peenemünde. Koordynatorami projektu ze strony polskiej są: Burmistrz Wolina pan Eugeniusz Jasiewicz oraz tłumacz pan Waldemar Schröder, przyjaciel miasta Wolin, zajmujący się integrowaniem społeczności nadodrzańskiej po obu stronach granicy. Natomiast ze strony niemieckiej osobą odpowiedzialną za realizację jest dr Günther Jikeli – poseł z okręgu Greifswald, inicjator projektu połączenia kolejowego Berlin-Świnoujście „Karniner Brücke” (Most Karniński). Jednym z ostatnich aktualnych socjalnych polsko-niemieckich projektów, jakie realizuje jest „Orzeczenie Peenemünde” – „Peenemünde z perspektywy ofiar”.

Projekt przewiduje organizację cyklu wyjazdów i zwiedzanie miejsc pamięci: obozu koncentracyjnego – miejsce pamięci Ravensbrück, obozu doświadczalnego i muzeum historyczno-technicznego w Peenemünde oraz – Mittelbau-Dora, gdzie produkowano rakiety V2 w podziemnych zakładach, współpracujących z personelem technicznym w Peenemünde. Zwieńczeniem tego projektu będzie Polsko-Niemiecki Dzień Pamięci 13. 10. 2013 r., który przygotowany i upamiętniony zostanie na terenie byłego obozu w Peenemünde na wyspie Uznam.

Pierwsza podróż rozpoczynająca cykl wyjazdów odbyła się 07. 06. 2013 r. do miejscowości Fürstenberg – miejsca pamięci „Ravensbrück”, gdzie znajduje się główny obóz koncentracyjny dla zewnętrznego obozu Peenemünde.

Charakter i klimat tego projektu najlepiej odda relacja uczennicy klasy I Technikum Hotelarskiego z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Wolinie Estery Manke: ”Obóz koncentracyjny dla kobiet Ravensbrück powstał w 1939 r., jeszcze przed wybuchem II wojny światowej na zlecenie SS. Był to największy na niemieckim terytorium obóz koncentracyjny dla kobiet. W kwietniu 1941 r. stworzono tu obóz dla mężczyzn, który również podlegał komendantowi obozu kobiecego.

Do Ravensbrück deportowano przedstawicieli ponad 40 narodowości. Na terenie otoczonym obozowym murem powstał kompleks przemysłowy z zakładami, których produkcja bazowała na tradycyjnych zajęciach kobiecych, takich jak szycie, tkanie czy wyplatanie. W pobliżu obozu firma Siemens&Halske wybudowała 20 hal produkcyjnych, w których zaczęto przymusowo zatrudniać więźniarki. Rejestr więźniów w latach 1939-1945 obejmuje ok. 132 tys. kobiet i dzieci (w tym 40 tys. Polek) , 20 tys. mężczyzn oraz ok. 1tys. dziewcząt. Liczba ofiar sięga dziesiątek tysięcy zamordowanych, zmarłych z głodu lub z powodu chorób, jak również w wyniku przeprowadzanych na więźniach eksperymentach medycznych.

Ogromnym przeżyciem było wysłuchanie na miejscu męczeńskich historii opowiadanych przez przewodnika. Próbowaliśmy sobie wyobrazić ile złych czynów dokonano w tym miejscu. Zwiedziliśmy również wystawy w więzieniu obozowym, krematorium oraz dom dowódcy SS. Zwiedzanie tego obozu było dla nas niezapomnianym przeżyciem.

Kolejna podróż odbyła się 14.06.2013 r. do Peenemünde, gdzie znajdował się obóz doświadczalny, w którym produkowano rakiety V-1, V-2 oraz Muzeum Historyczno-Techniczne. Poruszaliśmy się tam nietypowym transportem – starym autobusem. Razem z nami uczestniczył w zwiedzaniu znany niemiecki kronikarz – Fritz Spalnik, który jest prezesem jednego z najstarszych w Europie Związku Historycznego w Heringsdorf oraz aktywnym członkiem Zrzeszenia współpracy polsko-niemieckiej. Fritz Spalnik zajmuje się redagowaniem i wydawaniem książek na temat starych budynków historycznych, jak również ich ochroną. Zwiedzanie rozpoczęliśmy od objazdu lotniska, gdzie znajdują się pozostałości po rakietach i wyrzutniach. Obecnie tereny byłego lotniska są zniszczone, zamieszkują je stada dzików i kormoranów. Ptaki te są niszczycielską plagą tego miejsca i czują się tu jak w swoim domu. Następnie udaliśmy się do Muzeum Historyczno-Technicznego gdzie mogliśmy obejrzeć ciekawe wystawy, filmy dokumentalne, eksponaty oraz modele maszyn. Dowiedzieliśmy się również jak powstawała fabryka rakiet. Do produkcji wykorzystywano więźniów z pobliskiego obozu pracy Ravensbrück. Całość muzeum znajduje się w Elektrowni byłego Ośrodka Badawczego, które jest ciekawym miejscem do poznawania historii.

Mamy nadzieję, że podczas następnej wycieczki zaplanowanej we wrześniu do obozu Mittelbau-Dora uda nam się jeszcze lepiej zintegrować się z młodzieżą niemiecką. Bardzo cieszymy się z uczestnictwa w projekcie, dzięki któremu mamy możliwość zwiedzania nowych miejsc, otwierających nam drogę do poznawania historii.”

Uczestnikami tego projektu są: uczniowie Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Wolinie: Norbert Kozłowski, Patrycja Boczkowska, Natalia Szabat, Dawid Wojciechowski, Estera Manke, Arkadiusz Wysocki – wraz z opiekunami panią Grażyną Laskowską i panią Agnieszką Temkowicz oraz uczniowie Publicznego Gimnazjum w Wolinie: Krzysztof Rek, Magdalena Frąszczak, Anna Ratomska, Karol Stańczyk, Gabriela Szymańska, Karolina Skukowska wraz z opiekunami panią Gabrielą Rajtak i panem Dariuszem Felisiakiem.

Pierwsze dwa wyjazdy przyczyniły się do uświadomienia uczestnikom projektu trudnych tematów historycznych oraz zbliżenia młodych ludzi po obu stronach granicy. Młodzież z Polski i Niemiec miała możliwość wczucia się w sytuację więźniów, co stało się inspiracją do głębokiej refleksji. Niewątpliwie jest to ważny krok do przekonania młodzieży niemieckiej oraz polskiej do celowości realizowania takich projektów oraz do dalszej współpracy.

Źródło:
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Wolinie

Finał kolejnej edycji projektu „O tym nie można zapomnieć... – spotkania z kobietami, które przeszły piekło Ravensbrück” – Warszawa, 19–21 czerwca 2013

W dniach 19, 20 i 21 czerwca (środa, czwartek, piątek) 2013 r., w godz. 11.00–16.30, w siedzibie Centrum Edukacyjnego IPN im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia, Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25, odbywać się będzie finał kolejnej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjnego „O tym nie można zapomnieć... – spotkania z kobietami, które przeszły piekło Ravensbrück”, objętego patronatem Pani Prezydentowej Anny Komorowskiej.

Do międzypokoleniowego projektu o charakterze genderowym, zainicjowanego przez panie: Hannę Nowakowską z Fundacji na Rzecz Kobiet Ja Kobieta i Elżbietę Sęczykowską z Fundacji Mecenat Sztuki, opracowanego i koordynowanego przez Annę Klimowicz, edukatora BEP IPN, przystępuje coraz większa liczba młodych ludzi. Podczas tegorocznego finału 53 zespoły uczniowskie z 27 szkół z całej Polski zaprezentują najciekawsze fragmenty przeprowadzonych przez siebie i sfilmowanych wywiadów (notacji) z byłymi więźniarkami obozu w Ravensbrück. Uczniowie i nauczyciele oraz panie będące świadkami historii podzielą się również swoimi refleksjami z udziału w tym międzypokoleniowym projekcie. W spotkaniu wezmą udział również goście – przedstawiciele instytucji współpracujących z IPN.

Ze względu na ograniczoność środków finansowych prezentacje uczniów zostaną poddane ocenie. Kilkuosobowa Komisja wyłoni sześć zespołów, które w kwietniu 2014 roku wezmą udział w uroczystych obchodach rocznicy wyzwolenia obozu w Ravensbrück. Choć wspólny z byłymi więźniarkami obozu czterodniowy wyjazd stanowi satysfakcjonujące wyróżnienie dla grupy wybranych uczniów i nauczycieli, nie to jednak jest celem projektu. W szeregu powiązanych ze sobą, przemyślanych metodycznie działań uczniowie m.in. uczą się: pracować w zespole, zdobywać informacje, zadawać pytania, budować dobre relacje z drugim człowiekiem. Zdobywają wiedzę na temat przeszłości odchodzącego już pokolenia swoich rodaków i poznają wartości, które były dla nich ważne. Rozwijają też swoje umiejętności komunikacyjne i umiejętności wykorzystania sprzętu ITC.

Oto wypowiedź Marcina Gogolewskiego, nauczyciela historii z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Komornicy, który ze swoimi uczniami bierze udział w projekcie po raz drugi:

W mojej ocenie ten projekt jest wspaniałym przedsięwzięciem, pokazującym młodzieży pewną „abstrakcję", jaką są obozy koncentracyjne. Na początku uczestnicy projektu z mojej szkoły traktowali ten projekt trochę z przymrużeniem oka. Częściowo chodziło im o to, aby „zerwać się" z lekcji, jadąc do IPN-u na spotkania. Jednak spotkanie ze świadkiem historii coś w nich odmieniło. Tak jakby opadła jakaś zasłona. Byłem zaskoczony wzrostem ich motywacji do zrobienia filmów. Poza tym oni nadal utrzymują kontakt z tymi paniami, poprzez telefony itp. Myślę, że to pokazuje długofalowe skutki projektu, które zostawią ślad i zaprocentują w przyszłości.

Odniosłem wrażenie, że ta „abstrakcja”, jaką są obozy, stała się dla nich bliższa. Wielu uczniów mojej szkoły, nawet tych niebiorących udziału w projekcie, lecz np. mieszkających we wspólnym pokoju w internacie szkolnym, zaczęło wertować książki i strony internetowe dotyczące Ravensbrück. Zatem w mojej szkole projekt miał znacznie większe oddziaływanie, niż tylko objęcie swoim wpływem uczestników projektu oficjalnie zgłoszonych. Po spotkaniu z Panią Zofią Taciak kilku uczniów przyszło do mnie z pytaniem, czy mam jakieś książki na temat Ravensbrück (interesowały ich „króliki”). Byłem zaskoczony, że kilka osób przeczytało wypożyczone przeze mnie z BUW monografie Ravensbrück i wspomnienia kobiet z tego obozu. Myślę, że udział w tym projekcie odsłonił im kawałek historii, której nie mieliby szans poznać na lekcji historii. Spotkanie z żywym świadkiem historii (w osobie miłej starszej pani) był dla nich pewnym szokiem. Na początku projektu nie dochodziło do nich, że te kobiety jeszcze żyją. Później zastanawiali się czy te panie są okaleczone, w depresji wywołanej traumą obozową itp. Jednak spotkania z energicznymi, uśmiechniętymi, często działającymi społecznie starszymi paniami obalił ich stereotypowe postrzeganie osób, które przeszły piekło obozu koncentracyjnego. Spotkałem się z wieloma głosami zdziwienia, skąd u nich tyle energii i pogody ducha”.

Uczcili pamięć ofiar zbrodni niemieckich

Pod patronatem „Naszego Dziennika” 

Zakończył się IV rajd „Zbrodnie Niemieckie – Pamiętamy: KZ Ravensbrück 2013”. W tym roku kilkudziesięciu motocyklistów uczciło pamięć Polek wywiezionych transportem lubelsko-warszawskim – Sondertransporte 1 – do niemieckiego Ravensbrück.

Organizatorem rajdu było Stowarzyszenie Międzynarodowy Motocyklowy Rajd Katyński. Uczestnicy rajdu jechali, by upamiętnić osoby, które od 1939 roku przechodziły piekło głównego w III Rzeszy obozu koncentracyjnego – utworzonego specjalnie dla kobiet. Polki przywiezione do Ravensbrück 23 września 1941 roku stały się ofiarami pseudomedycznych eksperymentów służących niemieckiej medycynie wojskowej.

Rajd rozpoczął się w miniony czwartek wspólnym wieczornym spotkaniem w klasztorze Ojców Bernardynów pw. Brata Alberta Chmielowskiego i Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” w Lublinie. Natomiast wyruszył w piątek spod tamtejszego Zamku. Motocykliści pokonali trasę zgodną ze śladami transportu Sondertransporte 1. Dlatego też prosto z Lublina przybyli do stołecznego Muzeum Więzienia Pawiak, skąd ruszyli do Ravensbrück.

W trakcie rajdu motocykliści uczestniczyli we Mszy św. w intencji więźniarek, a także oddali im hołd, składając kwiaty i znicze przed pomnikiem Niosącej oraz składając róże na jeziorze – grobowcu więźniarek zamordowanych w obozie.

Każdy z uczestników rajdu jechał w intencji wybranej więźniarki, której biografię musiał przygotować. Ponadto motocykliści jechali z biało-niebieskimi chustami z czerwonym trójkątem z literą „P” oraz imieniem, nazwiskiem i numerem obozowym wybranej przez siebie więźniarki, a także nazwą obozu – KZ Ravensbrück. Biogramy więźniarek zostały odczytane w tzw. Miejscu Pamięci i Przestrogi na terenie dawnego obozu. 

Źródło: http://www.naszdziennik.pl

MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA

Dnia 6 czerwca br. w Sali Widowiskowej Szkół Katolickich w Łomży /ul. Sadowa 12/ odbędzie się Międzynarodowa Konferencja przebiegająca pod hasłem „Poznając przeszłość, kształtujemy przyszłość. Brandenbursko - Podlaskie miejsca pamięci w dialogu polsko – niemieckim”.

Konferencja ta jest częścią projektu prowadzonego dla uczniów Zespołu Szkół Ekonomicznych i Ogólnokształcących Nr 6 w Łomży dotyczącego martyrologii Narodu Polskiego w niemieckich obozach koncentracyjnych w Sachsenhausen i Ravensbrück.

Prelegentami na sympozjum będą m. in. Prof. dr Günter Morsch - Dyrektor Brandenburskich Miejsc Pamięci wraz z pracownikami dydaktycznymi z Muzeum i Miejsc Pamięci w Ravensbrück i Sachsenhausen Thomasem Kuzn i Elisabeth Bürger, Dieter Reinl - Kierownik Wydziału Kultury Ambasady Republiki Federalnej Niemiec w Warszawie, dr Krzysztof Sychowicz, pracownik IPN w Białymstoku, Ewa Bąbol – Asystent Muzealny w Dziale Edukacji Państwowego Muzeum na Majdanku, Dominik Pick – zarządzający międzynarodowymi projektami w Europejskiej Sieci „Pamięć i Solidarność” oraz wielu innych ciekawych prelegentów. 

Bez prawdziwej konfrontacji nie do pomyślenia jest ani pojednanie i zrozumienie między dwoma narodami, ani współpraca podejmowana z myślą o przyszłości. Ażeby wyjść ku teraźniejszości potrzeba wyzbyć się myślenia o obozach koncentracyjnych wyłącznie w kategoriach mitu i symboli i potraktować je jako realny fakt historyczny uwarunkowany społecznie, politycznie i psychologicznie. Poznanie uwarunkowań stwarza możliwość poszukiwania odpowiedzi na pytanie: co robić, by historia się nie powtórzyła oraz w sposób świadomy wskazywać paralele ze współczesnością i szukać właściwych postaw obywatelskiej odpowiedzialności.
Prelegenci posługiwać się będą językiem polskim i niemieckim. Wszystkim uczestnikom zapewniamy tłumaczenie symultaniczne. Konferencja jest skierowana do uczniów, nauczycieli i wszystkich, którym bliska jest tematyka Miejsc Pamięci. Zgłoszeń można dokonywać telefonicznie: 501 953 773 lub na adres email: aizbicki@op.pl do dnia 3 czerwca br.

Program Konferencji:
godz. 9:30 Wprowadzenie do Konferencji - Ks. Adam Izbicki autor projektu „Poznając przeszłość kształtujemy przyszłość. Miejsca pamięci w dialogu polsko - niemieckim
godz. 9:45 Słowo w imieniu Ambasadora Republiki Federalnej Niemiec w RP Pana Rüdigera Freiherr von Fritsch skieruje Kierownik Wydziału Kultury Pan Dieter Reinl
godz. 9:40 cz. 1 Historia Polaków, więźniów byłego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen
cz. 2 Historia pamięci o polskich ofiarach obozu koncentracyjnego Sachsenhausen przed zjednoczeniem i po zjednoczeniu Niemiec - Prof. Dr Günter Morsch, Dyrektor Brandenburskich Miejsc Pamięci
godz. 10:00 Podlaskie Miejsca Pamięci w dialogu polsko – niemieckim - Dr Krzysztof Sychowicz, doktor nauk humanistycznych – historia (Uniwersytet Wrocławski), pracownik Instytutu Pamięci Narodowej, Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej w Białymstoku, główny specjalista w Referacie Badań Naukowych i Zbiorów Bibliotecznych
godz. 10:20 Pedagogika pamięci a spotkania międzykulturowe. Przykłady działań edukacyjnych w Państwowym Muzeum na Majdanku - Ewa Bąbol, Asystent muzealny w Dziale Edukacji Państwowego Muzeum na Majdanku
godz. 10:40 Wpływ wymiany młodzieży i podróży do Miejsc Pamięci na kształtowanie dialogu polsko - niemieckiego - Piotr Kwiatkowski, pracownik referatu wymiany szkolnej w Polsko Niemieckiej Współpracy Młodzieży
godz. 11:00 Przerwa na kawę
godz. 11:30 Obraz polskich więźniarek obozu koncentracyjnego w Ravensbrück - Thomas Kunz Pracownik Działu Edukacji Miejsca Pamięci i Muzeum Ravensbrück
godz. 11:50 Ocena stosunków polsko niemieckich na podstawie wyników raportu Instytutu Allensbach nt. relacji polsko – niemieckich 1991 - 2011 - Ks. Adam Izbicki, wikariusz parafii pw. św. Michała Archanioła w Łomży
godz. 12:20 Projekt "Sound in the Silence" - możliwość współpracy dla podlaskich i brandenburskich miejsc pamięci - Dominik Pick zarządzający projektami w Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność
godz. 12: 40 Dyskusja i prezentacja z realizacji projektów młodzieży z Łomży i Myszyńca w Brandenburskich Miejscach Pamięci - Elisabeth Bürger Miejsce Pamięci i Muzeum Sachsenhausen oraz Thomas Kunz Miejsce Pamięci i Muzeum w Ravensbrück
godz. 13:15 Podsumowanie konferencji, podziękowania
Organizatorami Konferencji są: Ks. Adam Izbicki wikariusz parafii pw. św. Michała Archanioła w Łomży oraz Pan mgr Paweł Drożyner Dyrektor Zespołu Szkół Ekonomicznych i Ogólnokształcących Nr 6 w Łomży. Współorganizatorami Konferencji są Szkoły Katolickie w Łomży.

Ks. inf. Jan Sołowianiuk
Przewodniczący
Wydziału Duszpasterstwa Ogólnego

Ks. Adam Izbicki
Organizator Konferencji 

Piękne życie Charlotte Delbo

 

W sześć lat po śmierci Stalina Rosjanie ciągle się boją. Mroźne pieśni Kołymy ścinają lodem serca - pisała, żegnając się z komunizmem

Zbliżająca się setna rocznica urodzin Charlotte Delbo jest okazją do tego, aby przypomnieć szczególną postać francuskiej literatury, której dzieło jest tym bardziej wyjątkowe, że zawiera jedyne kobiece świadectwo tej literackiej rangi opisujące deportację z Francji do Auschwitz i doświadczenie obozowe. Wydana ostatnio biografia, liczne konferencje i inscenizacje jej tekstów przywracają dziś pamięć o pisarce wybitnej i niesłusznie zapomnianej.

Wy, którzy wiecie

Czy wiedzieliście, że kamienie przydrożne nie płaczą

że tylko jednym słowem może wybrzmieć przerażenie

tylko jednym słowem niepokój

Czy wiedzieliście, że cierpienie jest bezkresem

zgroza nie zna granic

Czy wiedzieliście o tym

Wy, którzy wiecie

Autorka tego wiersza ma niecałe 33 lata, kiedy go spisuje wiosną 1946 r. Przebywa w szwajcarskiej klinice, gdzie leczy się po 27 miesiącach obozu koncentracyjnego, ratuje wyniszczone serce i obolałą duszę. Zniosła walkę z hitlerowcami we francuskim ruchu oporu, więzienie, obozy w Auschwitz-Birkenau i Ravensbrück. Dopiero teraz, po wyzwoleniu, załamuje się, przytłoczona wszechobecną śmiercią i żałobą, o które się otarła; nie rozumie, dlaczego jej nie unicestwiły, tak jak jej męża, wiele towarzyszek walki i obozowych sióstr. Aby odsunąć przerażające cienie, pisze, płacze słowami. I zamyka rękopis w szufladzie, a później w kartonowym pudle, skazując na 20 lat zapomnienia jeden z najbardziej wstrząsających tekstów literatury obozowej, który zatytułowała za Apollinaire'em ''Żaden z nas nie powróci''.

***

Urodziła się w robotniczej rodzinie włoskich emigrantów 10 sierpnia 1913 r. Miała 16 lat, kiedy definitywnie porzuciła szkołę i została stenotypistką. Jest początek lat 30., we Francji duża część młodych intelektualistów wstępuje do partii komunistycznej. Delbo często ich spotyka w paryskiej Dzielnicy Łacińskiej, w końcu się do nich przyłącza.

 

Uczęszcza na wykłady Uniwersytetu Robotniczego, który partia założyła dla swoich młodych działaczy. To właśnie tutaj spotyka swoją miłość - Georges'a Dudacha, rówieśnika. Jest on dziennikarzem, zagorzałym aktywistą partyjnym. Pobierają się akurat wtedy, kiedy rządy we Francji obejmuje Front Ludowy - zjednoczona lewica po raz pierwszy przejmuje władzę.

Charlotte pasjonuje się teatrem i literaturą, pisuje recenzje dla ''Cahiers de la Jeunesse'', gazety kierowanej przez Dudacha. W 1937 r. spotyka aktora i reżysera Louis Jouveta, wielką gwiazdę francuskiej sceny i ekranu. To początki zaskakującej przyjaźni między sławnym starym wyjadaczem i młodą stenotypistką. Jouvet angażuje Charlotte, aby towarzyszyła mu jako asystentka podczas zajęć w paryskiej szkole teatralnej. On prowadzi wielogodzinne próby z adeptami sztuki aktorskiej, a Delbo notuje i spisuje te lekcje. To jej pracy zawdzięczamy większość tekstów Jouveta o teatrze, które do dziś uchodzą za artystyczną wykładnię w tej dziedzinie.

3 września 1939 r. dla Francji zaczyna się wojna. To koniec świata Charlotte i Georges'a: Dudach zostaje powołany do wojska, dwa tygodnie później Francuska Partia Komunistyczna zostaje zdelegalizowana. Jouvet nie może już pracować nad swoimi ulubionymi sztukami. Po wkroczeniu Niemców do Paryża decyduje, że najlepszym wyjściem będzie wyjazd; w tym celu organizuje długie tournée kierowanego przez siebie teatru Athénée po Ameryce Łacińskiej.

Początkowo Charlotte nie chce mu towarzyszyć, pragnąc zostać przy mężu, który właśnie zrzucił mundur, ukrywa się i rozpoczyna działalność konspiracyjną. Jouvet jednak nalega i Delbo wyrusza z nim do Brazylii i Argentyny. Od maja do września 1941 r. podróżuje z francuską trupą. Kiedy jednak staje się oczywiste, że Jouvet nie zamierza wrócić do Francji, rezygnuje z pracy i samotnie wraca do okupowanego Paryża, ukrywającego się męża i konspiracji. Oboje przystępują do siatki podziemnej komunisty Politzera, która ma za zadanie zorganizować ruch oporu w środowisku literackim.

Jednak policja francuska, która wspomaga Niemców, jest czujna. Po miesiącach polowania na konspiratorów, 2 marca 1942 r., udaje się jej nakryć siatkę Politzera. Aresztowana zostaje znaczna część kierownictwa komunistycznego podziemia: Georges i Maja Politzerowie, Danielle Casanova, Marie-Claude Vaillant-Couturier.

Charlotte i Georges również. Więzienie rozdziela ich definitywnie. Ostatni raz zobaczą się 23 kwietnia 1942 r. o świcie, kiedy zezwolą im na krótkie pożegnanie. Następnie ciężarówka wywozi więźniów. Georges i jego pięciu towarzyszy zostają rozstrzelani.

Charlotte już nigdy i z nikim nie zwiąże się tak mocno jak z Georges'em. ''Rozpocząć życie na nowo, co za wyrażenie... Zastanawiam się, z jakiej gliny ulepieni są ci, którzy to potrafią. Wykrwawione serce zastąpić nowym... A skąd czerpać krew, która wprawi w bicie owo przeszczepione serce? Skąd wykrzesać ciepło, siłę, aby zmusić je, by biło?''.

Zostaje przewieziona do fortu w Romainville, na przedmieściach Paryża, gdzie odnajduje wśród więźniarek towarzyszki z konspiracji. Łączy je wszystkie żelazna dyscyplina, która panowała w zhierarchizowanej partii, nawyk do pracy w ukryciu oraz wierność ideologicznym ideałom. Tak zahartowane kobiety stać na decyzję, że nigdy się nie poddadzą, nie pozwolą się zniszczyć. Organizują lekcje języków obcych, filozofii, matematyki. Delbo przypadają te o teatrze i literaturze. Przygotowuje inscenizację ''Igraszek trafu i miłości'' Marivaux. Jednak 22 stycznia 1943 r. więźniarki zostają wywiezione do obozu w Compiegne, skąd zaplombowanym pociągiem jadą w nieznanym kierunku. 27 stycznia stacja końcowa: Auschwitz.

Do dziś nie wiadomo, dlaczego kobiety z francuskiego ruchu oporu, które rutynowo wysyłano do Ravensbrück, tym razem deportowano właśnie tutaj. Było ich 230, po pięciu miesiącach głodu, tyfusu, mrozów i katorżniczej pracy pozostało 180. Przeżyły te, które ocalił zbieg okoliczności; w obozowych warunkach równał się on znakowi Opatrzności.

Marie-Claude Vaillant-Couturier, którą chroniły komunistyczne towarzyszki, ma możliwość wyznaczenia grupy Francuzek do obozu pracy w Rajsku, nieopodal Birkenau. Tu, pod nadzorem oficera esesmanów, więźniarki pracują przy uprawie mniszka kok-sagiz, rośliny, z której można wyprodukować kauczuk. Warunki nie są aż tak nieludzkie, młode kobiety odżywają więc, regenerują siły. Delbo decyduje nawet, że wystawią ''Chorego z urojenia'' Moliera. Z pamięci odtwarzają tekst, Charlotte reżyseruje, spektakl zostaje pokazany 23 grudnia 1943 r. Jednak wkrótce więźniarki zostają przewiezione do Ravensbrück, gdzie czeka je jeszcze 15 miesięcy do wyzwolenia w maju 1945 r. Z grupy 230 deportowanych przeżyło 49.

***

Charlotte podejmuje pracę w Genewie, w ONZ. Spędzi tu 15 lat. W 1960 r. wraca do Paryża, gdzie spotyka starego znajomego, socjologa Henri Lefebvre'a, który właśnie rozstał się z partią. Zatrudnia on Charlotte jako swoją asystentkę w CNRS, francuskiej akademii nauk.

Delbo działa, ale tym razem piórem. W wydawnictwie Minuit, którego początki sięgają ruchu oporu, publikuje ''Les belles lettres'' (''Literaturę piękną'') - antologię listów przeciwników wojny, którą Francja prowadzi wówczas w Algierii, swojej kolonii walczącej o niepodległość. Przy tej okazji szefowa małej oficyny wydawniczej, która szuka tekstów napisanych przez kobiety, zwraca się do niej z pytaniem, czy autorka nie dysponuje innym gotowym tekstem.

Zapomniany rękopis z 1945 r. zostaje nareszcie wydany. Wiersz ''Żaden z nas nie powróci'' odnosi wielki sukces. Delbo kontynuuje swoją relację o życiu obozowym, dodając dwa teksty; w ten sposób tworzy trylogię zatytułowaną ''Auschwitz i później'', którą uzupełnia biograficznym studium poświęconym 230 kobietom z ''Konwoju 24 stycznia 1943 roku''. Swoją literacką pracą składa hołd towarzyszkom niedoli i podejmuje misję, którą jej powierzyły: dać świadectwo w ich imieniu, swoimi słowami, bez patosu, precyzyjnie, wykorzystując swój niepodważalny talent:

''Niektórzy twierdzą, że deportacja nie może stać się tematem literackim, że jest tematem zbyt potwornym, że nikt nie ma prawa go podjąć... Taki pogląd umniejsza literaturę, która jest na tyle wielka, że może objąć wszystko. Pisarz musi mówić o tym, co go dotyka. Byłam tam, czemu więc mam zabraniać sobie pisania o tym, co mi bliskie? Nie ma słów, żeby to oddać? Szukajcie ich zatem, a znajdziecie! Nic nie powinno być obce językowi''.

Cały tekst: http://wyborcza./1,76498,13927387,Piekne_zycie_Charlotte_Delbo.html?as=2#ixzz2U2dNjiO8