Historia obozu KL Ravensbruck, tematem pierwszego spotkania w projekcie komiksowym.

  

Od kwietnia Fundacja na Rzecz Kobiet JA KOBIETA realizuje projekt „Tworzymy razem komiks historyczny. Dziewczęta z KL Ravensbrück”, mający na celu powstanie komiksu historycznego o losach kobiet, które przeżyły obóz w Ravensbruck. W ramach projektu zorganizowany zostanie cykl spotkań - warsztatów/wykładów dla młodzieży, które przygotują ją do stworzenia komiksu. Jesteśmy już po pierwszym spotkaniu, na którym przybliżona została historia obozu. 

Obóz powstał w 1938 r., na rozkaz Hieronima Himmlera, jako obóz kobiecy z założenia dla 15 tysięcy osób, z czasem został kilkakrotnie powiększany. Pierwsze więźniarki zostały przywiezione do obozu na wiosnę 1939 r. Na terenie otoczonym obozowym murem powstał, kompleks przemysłowy z zakładami, których produkcja bazowała na tradycyjnych zajęciach kobiecych, jak szycie, tkanie czy wyplatanie. W czasie wojny na terenie całych Niemiec powstało ponad 40 podobozów, w których więźniarki Ravensbrück zmuszane były do niewolniczej pracy, między innymi dla firmy Simens & Halske. Rejestr więźniów w latach 1939-1940 obejmował 132 tysiące kobiet i dzieci 27 narodowości, z których zginęło 92 tysiące. Duży procent tych osób stanowiły Polski, których liczba sięgała ok. 40 tysięcy. W latach 1942-1944 r. przeprowadzono pod przymusem operacje doświadczalne na 86 więźniarkach w tym 74 były Polkami, nazywane później „królikami doświadczalnymi”. W 1943 r. wybudowano krematorium, a w lecie 1944 r. komorę gazową. Prochy pomordowanych wrzucane były do jeziora nad którym położony był obóz, które stanie się bardzo ważnym symbolem dla ocalałych więźniarek. Najwięcej osób było w obozie na koniec wojny (również Polek po upadku Powstania Warszawskiego), sytuacja przetrwania w obozie stała się bardzo trudna nie tylko z powodu przeludnienia, ale również chorób i braku żywności. W kwietniu 1945 r., w wyniku negocjacji przeprowadzonych przez Międzynarodowy oraz Szwedzki Czerwony Krzyż, wywieziono do Szwecji 4600 Polek i nieliczne Francuski. Niemcy przeczuwający koniec wojny, wyprowadzali więźniarki na tak zwane marsze śmierci, podczas których wiele kobiet zginęło z wycieczenia. Obóz, w którym po ostatecznej ewakuacji zostały tylko ciężko chore (ok. 2 tyś.) oraz personel lekarski i pielęgniarski, został oswobodzony 30 kwietnia 1945 roku przez wojska radzieckie. 

Projekt „Tworzymy razem komiks historyczny Dziewczęta z KL Ravensbrück” jest realizowany przez Fundację na Rzecz Kobiet JA KOBIETA w partnerstwie z LXXXIII Liceum Ogólnokształcące im. Emiliana Konopczyńskiego w Warszawie. 

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa, Biuro Edukacji.

Historia komiksu, zaczynamy projekt.

 Uczestnicy do projektu „Tworzymy razem komiks historyczny Dziewczęta z KL Ravensbrück” zostali wybrani! Czeka ich teraz cykl warsztatów dotyczących historii związanej z KL Ravensbruck oraz komiksem, a wszystko po to by wspólnie z Paniami, które przeżyły obóz, stworzyć komiks historyczny.

Tylko co my tak naprawdę wiemy o komiksie?

Pierwszymi naszymi skojarzeniami z komiksem są krótkie zabawne historyjki w gazetach lub gazetki opowiadające historię Batmana czy innego super bohatera, szczególnie popularnego w Stanach Zjednoczonych. Historia komiksu jest jednak dużo starszą formą graficzną niż mogłoby nam się wydawać, początki komiksowych form możemy odnaleźć już w prehistorii gdzie rysunki malowane na skałach, staroegipskie płaskorzeźby i malowidła, miały opowiadać historię konkretnych wydarzeń historycznych lub religijnych. W średniowieczu były to ryciny czy miniatury opatrzone komentarzem, czasem zdania wychodziły bezpośrednio z ust namalowanych postaci. Nie można zapomnieć również o rozkazie Grzegorza Wielkiego, który ze względu na duży odsetek analfabetyzmu nakazał kapłanom ozdabiać mury kościołów obrazkowymi historiami, zwanymi później biblią dla ubogich. Wraz z postępującym wzrostem, ilości osób posiadających sztukę czytania zaczęto ubarwiać akcję dialogiem, a w czasach nowożytnych, wraz z rozpowszechnieniem druku, zaczęły być popularne satyryczne grafiki polityczne. Jednak komiks sensu stricte jako osobny rodzaj publikacji prasowej, forma artystyczna i społeczna, czyli taka którą znamy najlepiej, pojawił się na przełomie XIX i XX w., gdy rozwinięte zostały nowoczesne metody druku i czasopiśmiennictwa. Co ciekawe komiks na początku stworzony był dla odbiorców dorosłych, nie dla dzieci.

Polska w tym temacie nie zostawała w tyle, interesujący okres dla komiksu rozpoczął się w 1957 r., kiedy to został wydany pierwszy odcinek Tytusa, Romka i Atomka Papcia Chmiela. Mówiąc o polskim komiksie, nie możemy zapomnieć również o Grzegorzu Rosińskim, który przy współpracy z Belgiem Jeanem Van Hamme stworzył komiks „Thorgal", znany i doceniany na całym świecie.

Projekt „Tworzymy razem komiks historyczny Dziewczęta z KL Ravensbrück” jest realizowany przez Fundację na Rzecz Kobiet JA KOBIETA w partnerstwie z LXXXIII Liceum Ogólnokształcące im. Emiliana Konopczyńskiego w Warszawie. 

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa, Biuro Edukacji.

Młodzież z LO w Komornicy podczas obchodów 70-tej rocznicy wyzwolenia Ravensbrück

W ramach projektu "O tym nie można zapomnieć" młodzież z LO w Komornicy wyjechała na 70-tą rocznicę obchodów wyzwolenia obozu, gdzie uczestniczyła w obchodach oraz przedstawiała swoje prezentacje zrobione w ramach projektu. 

 Wspólne zwiedzanie muzeum i teren byłego obozu.

 Poczet sztandarowy w trakcie centralnych uroczystości, oraz wspólne złożenie kwiatów.

Spotkanie "Bohaterki z Ravensbrück"

23 kwietnia we Wrocławiu w auli Zakładu Narodowego im. Ossolińskich odbyło się przygotowane z pomocą Instytutu Pamięci Narodowej spotkanie dla młodzieży zatytułowane "Bohaterki z Ravensbrück". Obecność dopisała, aula była wypełniona, a uczestnicy wydawali się skupieni i wzruszeni. Spotkanie rozpoczęliśmy prelekcjami przedstawicielu IPN-u - pani Iwony Demczyszak i pana Stanisława Bogaczewicza. Następnie obejrzeliśmy zwiastun filmu dokumentalnego o Ravensbrück w reżyserii Wojciech Dembowskiego. Kolejnym punktem programu było przedstawienie sylwetek wybranych kobiet z obozu w Ravensbruck. Mówiliśmy m.in. o Józefie Kantor - założycielce obozowej drużyny harcerskiej "Mury", Marii Liberakowej - zwanej w obozie "matką" ze względu na opiekę, jaką otaczała zwłaszcza najmłodsze towarzyszki niedoli, Karolinie Lanckorońskiej - znanej historyk sztuki czy Wandzie Madlerowej - nauczycielce, dyrektorce szkoły, która w obozie podtrzymywała na duchu koleżanki i kontynuowała pracę wychowawczą. Wspomnieniami o swojej Mamie - Marii Hiszpańskiej - artystce, malarce - podzielił się pan Michał Neumann, a harcerka Olga Dudkiewicz opowiedziała o swojej Cioci - Marii Rydarowskiej, Następnie wysłuchaliśmy przesłania Pani Prof. Wandy Półtawskiej przesłanego przez Nią i skierowanego specjalnie do uczestników spotkania. Całość zakończyliśmy chwilą poezji recytowanej i śpiewanej.

Ewa Rejman, prowadząca spotkanie, nacisk położyła na podkreślenie wartości, jakimi żyły Bohaterki z Ravensbrück". Bo takie jest zadanie współczesnej młodzieży - przejąć pałeczkę w sztafecie pokoleń i wcielać w życie idee, za które Kobiety stamtąd swe życie oddawały.

Rozpoczęcie i rekrutacja do projektu „Tworzymy razem komiks historyczny. Dziewczęta z KL Ravensbrück”

Od kwietnia Fundacja na Rzecz Kobiet JA KOBIETA będzie realizowała projekt „Tworzymy razem komiks historyczny. Dziewczęta z KL Ravensbrück”, mający na celu powstanie komiksu historycznego o losach kobiet, które przeżyły obóz w Ravensbruck. 

 

Projekt jest próbą podjęcia tematu wojny w innym kontekście - pokazania doświadczenia kobiet, które jako nastolatki trafiły do obozu oraz konfrontacja tego doświadczenia z pokoleniem młodych ludzi wychowanych i funkcjonujących w innych realiach społecznych i kulturowych wzorcach. Ponadto kobiety z Klubu Ravensbrück to mieszkanki Warszawy, wywiezione do obozu po Powstaniu Warszawskim, więc ich losy i historie opisane w komiksie odnoszą się także do historii miasta.

Inspiracją do powstania komiksu będą wspomnienia kobiet z Klubu Ravensbruck, które zostaną opowiedziane na spotkaniach z młodzieżą zorganizowanych przez Fundację. W ten sposób młodzież będzie mogła wspólnie z bohaterkami komiksu stworzyć materiał stanowiący nowoczesną formę opowieści historycznej. 

W ramach projektu zorganizowany zostanie cykl spotkań - warsztatów/wykładów. Tematy warsztatów będą poruszały tematykę: jak powstaje komiks, o specyfice komiksu historycznego, spotkanie z autorem komiksów historycznych, jak napisać ciekawy scenariusz? Odbędą się również warsztaty z grafikiem oraz 2 spotkania z udziałem byłych Ravensbrüczanek podczas których młodzież pozna szczegółowo historię ich życia, ponadto będą zajęcia z historykiem na temat Powstania Warszawskiego oraz obozu koncentracyjnego Ravensbruck. Efektem tych spotkań będzie stworzenie komiksu historycznego. Sam pomysł komiksu będzie stworzony przez uczniów i Panie, będzie to wyobrażenie uczniów po usłyszanych historiach Pań i wykładach. Projekt zakończy się  w grudniu b.r., wtedy również ukaże się publikacja komiksu.

Do projektu może się zgłosić każdy chętny uczeń szkoły ponadgimnazjalnej, poprzez wypełnienie formularza i odesłanie go na adres hanna.nowakowska@fundacja-jakobieta.pl do 10 maja 2015 r. Do projektu poszukujemy 30 osób. Wszystkie spotkania będą odbywały się Warszawie, pierwsze spotkanie i warsztat zaplanowany jest na 23 maja. 

Projekt jest realizowany w partnerstwie z LXXXIII Liceum Ogólnokształcące im. Emiliana Konopczyńskiego w Warszawie. 

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa, Biuro Edukacji.

Obchody 70 rocznicy oswobodzenia KL Ravensbruck

2015 – to szczególny rok, w którym mija 70 rocznica oswobodzenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego w Ravensbruck

Uchwałą Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2011 roku kwiecień został ustanowiony miesiącem pamięci o ofiarach niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Ravensbruck. Realizując powyższą uchwałę Senatu w dniu 9 kwietnia br. w Senacie RP odbędzie się seminarium „Odzyskać z niepamięci KL Ravensbruck.” Obchody rocznicowe, które będą odbywały się w Polsce i w Niemczech, objął honorowym patronatem Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Główne uroczystości zaplanowane są na terenie b. KL Ravensbruck i odbędą się 18 i 19 kwietnia br. Będzie to Msza św. w intencji polskich więźniarek pod przewodnictwem ks. abp. Andrzeja Dzięgi, otwarcie wystawy „Tajne nauczanie Polek w KL Ravensbruk” przygotowanej na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przez Danutę Drywa – pracownika naukowego z b. KL Stutthof i  Barbarę Oratowską – kierownika Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” Oddział Muzeum Lubelskiego oraz prezentacja rezultatów V edycji Ogólnopolskiego Projektu Edukacyjnego „O tym nie można zapomnieć” realizowanego przez Biuro Edukacji Publicznej IPN we współpracy z Fundacją na Rzecz Kobiet JA KOBIETA i Fundacją MECENAT SZTUKI.

Dnia 26 kwietnia br. w kaplicy Cudownego Obrazu Matki Boskiej na Jasnej Górze odprawiona zostanie uroczysta Msza św. w intencji zamordowanych i umęczonych więźniarek KL Ravensbruck. We wszystkich wydarzeniach na terenie Polski i Niemiec uczestniczą żyjące b. więźniarki ich rodziny oraz młodzież. Szczegółowe informacje o obchodach można znaleźć pod linkiem  

Krótka historia KL Ravensbruck

W listopadzie 1938 r. na rozkaz Heinricha Himmlera grupa więźniów z pobliskiego KL Sachsenhausen rozpoczęła budowę obozu dla kobiet położonego w Meklemburgii 85 km na północny zachód od Berlina. Ravensbruck przejął funkcje głównego obozu kobiecego, pełnionego wcześniej przez KL Lichtenburg. Pierwsza grupa kobiet - więźniarek dotarła do obozu w marcu 1939 r. Początkowe plany zakładały umieszczenie w nim 15 000 więźniarek, obóz systematycznie był rozbudowywany. Oszacowano, że przez bramy KL Ravensbruck przeszło prawie 132 000 kobiet i dzieci z 27 narodowości. Najliczniejszą grupą narodowościową w liczbie ok. 40 000 były Polki, z czego przeżyło ok. 8 000, przede wszystkim z rodzin inteligenckich: nauczycielek, działaczek polonijnych, harcerek, uczennic gimnazjów i studentek. Wiele Polek trafiło tu z oddziałów Armii Krajowej  oraz z Powstania Warszawskiego. Wśród uwięzionych były również dzieci. Więźniarki umierały z głodu, zimna, wycieńczenia niewolniczą pracą i chorób. Były mordowane pojedynczo i masowo. Od 1942 r. kobiety wycieńczone i niezdolne do pracy uśmiercano w komorze gazowej. Prochy spalonych w krematorium i na stosach topiono w pobliskim jeziorze Schwedt. W latach 1942-1944 w KL Ravensbruck przeprowadzano zbrodnicze doświadczenia medyczne na więźniarkach – w większości na młodych Polkach. Eksperymentom pseudomedycznym poddano ok. 86 więźniarek, w tym 74 Polki. Operowane ( w języku obozowym nazywane królikami) miały zostać uśmiercone, by zatrzeć ślady zbrodniczej działalności. Dzięki konspiracji i międzynarodowej solidarności większość królików przeżyło. Dziś została ich garstka, garstka obciążonych wstrząsającymi wspomnieniami i fizyczną niemocą. Jednak wszystkie, te najbardziej doświadczone jak i młodsze byłe więźniarki, przyjęły postanowienie, że o tym nie można zapomnieć. Pod tym hasłem przekazujemy młodzieży wiedzę o obozie. Konspiracja w trudnych warunkach obozowych, tajne nauczanie, poezja, pomoc słabszym, solidarność ubogacały charakter i pozwalały zachować godność i przeciwstawić się bestialstwu. Wartości, które pozwoliły na przetrwanie – nakazują teraz tym, które ocalały – zachowywanie pamięci, oddawanie hołdu pomordowanym, przekazywanie wiedzy o tych mrocznych latach i przestrzeganie, zwłaszcza młodzieży – przed totalitaryzmem. Tak też czynimy każdego roku, a w bieżącym w szczególności z racji okrągłej 70 rocznicy – z żyjącymi jeszcze świadkami. Przedstawiając w ogólnym zarysie historie KL Ravensbruck i zagładę wartościowych kobiet i dziewcząt, będziemy Państwu wdzięczni za współudział w uroczystościach.

Klub b. więźniarek

Polski Komitet Obchodów 70 Rocznicy Oswobodzenia KL Ravensbruck     

Źródło artykułu: www.kobieta50plus.pl

Odzyskać z niepamięci - Obchody rocznicowe 70-lecia wyzwolenia niemieckiego obozu KL Ravensbrück

11 kwietnia 2015 r. o godz. 12.00 – 14.00 odbędzie się uroczystość rocznicowa związana z 70. rocznicą wyzwolenia obozu KL Ravensbrück.Organizatorzy Fundacja na Rzecz Kobiet JA KOBIETA i Fundacja MECEANT SZTUKI serdecznie zapraszają do uwzięcia udziału w uroczystej Mszy Świętej, która odprawiona zostanie w Bazylice Archikatedralnej p.w.św. Jana Chrzciciela ul. Świętojańska 8 w Warszawie. Wstęp wolny. 

Uroczystość rocznicowa jest hołdem składanym ofiarom zamęczonym w niemieckim, nazistowskim KL Ravensbrück oraz ocalałym byłym więźniarkom obozu – Świadkom Historii. 30 marca 2011 r. Senat Rzeczypospolitej Polskiej podjął Uchwałę w sprawie ustanowienia kwietnia miesiącem pamięci o ofiarach KL Ravensbrück. W Uchwale czytamy m.in. „powinnością naszą jest upamiętnienie ofiar znanych i nieznanych i zapewnienie im należytego miejsca w historii, podkreślając ich patriotyzm, bohaterską walkę o zachowanie człowieczeństwa w skrajnie trudnych warunkach”. Uroczystość rocznicowa 11 kwietnia jest jednym z przewidzianych na kwiecień wydarzeń mających na celu „Odzyskanie z niepamięci” bohaterstwa Polek, które doświadczyły piekła obozu KL Ravensbrück.

Program uroczystości rocznicowych 11 kwietnia 2015 r.

12.00 Uroczysta Msza Święta. Nabożeństwo zostanie odprawione w intencji pomordowanych, zmarłych i żyjących Ravensbruczanek

13.00 Koncert poetycko-muzyczny w wykonaniu Aliny Mleczko – saksofony, Elżbiety Sęczykowskiej i Leszka Rysaka, którzy przeczytają poezję obozową - utwory Grażyny Chorostowskiej, młodej, lubelskiej poetki zamordowanej w KL Ravensbrück. Koncert zakończy modlitwa odmówiona przez Krystynę Zając. Uroczystość poprowadzi Hanna Nowakowska.

Uroczystościom rocznicowym związanym z obchodami 70.rocznicy oswobodzenia KL Ravensbrück patronuje Instytut Pamięci Narodowej. Projekt „Odzyskać z niepamięci – obchody rocznicowe 70-lecia wyzwolenia niemieckiego obozu KL Ravensbrück” współfinansowany jest ze środków Urzędu m.st. Warszawy a realizowany przez Fundację na Rzecz Kobiet JA KOBIETA.