Przeżyłam Powstanie Warszawskie, przeżyłam pobyt w KL Ravensbrück – spotkanie w Muzeum Więzienia Pawiak

8 czerwca 2015 r. w Muzeum Więzienia Pawiak w ramach projektu "Ravensbruck.pl - perspektywy wspomnień" odbyło się  spotkanie "Przeżyłam Powstanie Warszawskie, przeżyłam pobyt w KL Ravensbrück".

Gościem specjalnym była Pani Barbara Piotrowska, która jako niespełna ośmioletnia dziewczynka została wywieziona w czasie Powstania Warszawskiego  przez obóz przejściowy Dulag 121 w Pruszkowie do KL Ravensbrück. W spotkaniu wzięła udział młodzież z CXXV Liceum Ogólnokształcącego im. Waldemara Milewicza w Warszawie oraz grupa uczniów LXXVI Liceum Ogólnokształcącego im. marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

Na spotkaniu przedstawiona była prezentacja multimedialna dotyczyła więzienia Pawiak, które w okresie okupacji stało się dla większości więźniów  pierwszym etapem na drodze do wywózki w świat obozów koncentracyjnych. Ze 100 tys. więźniów, którzy przeszli przez Pawiak w okresie okupacji, aż 60 tys. wywieziono do obozów koncentracyjnych, w tym najwięcej transportów odeszło do KL Auschwitz-Birkenau i KL Ravensbrück. Można było dowiedzieć się jak wyglądało życie codzienne więźniów i konspiracja wewnętrzna, która była bardzo dobrze zorganizowana na Pawiaku. A także o
ewakuacji więzienia w przeddzień wybuchu Powstania Warszawskiego i o losach wybranych więźniarek, które zostały wysłane transportem ewakuacyjnym do KL Ravensbrück. 

Druga część prezentacji poświęcona została historii obozu, życiu codziennemu, konspiracji, tajnemu nauczaniu i operacjom doświadczalnym, które przeprowadzono na 74 Polkach. W tej części zostały także zaprezentowane fragmenty wspomnień Rawensbriczanek dotyczące życia w obozie w interpretacji Marii Reif – aktorki od wielu lat współpracującej z naszym Muzeum. Autorkami cytowanych wspomnień są: dr Wanda Półtawska, Danuta Brzosko-Mędryk, Zofia Pociłowska i Alicja Gawlikowska. 

Po prezentacji odbyło się  spotkanie z Panią Barbarą Piotrowską, która podzieliła się swoimi wspomnieniami i przeżyciami nie tylko tymi z obozu, ale też z okresu okupacji i samego Powstania. Na zakończenie prezentowane były zdjęcia z komentarzem Pani Piotrowskiej przedstawiające upamiętnienie dawnego obozu w Ravensbrück.

Partnerami projektu są: Muzeum Martyrologii „Pod zegarem” w Lublinie , Muzeum „Pawiak” w Warszawie i Muzeum w Tykocinie oraz Instytut Pamięci Narodowej.

Projekt jest finansowany przez Muzeum Historii Polski w ramach programu Patriotyzm Jutra.

Msza Święta w intencji pomordowanych, zmarłych i żyjących Więźniarek niemieckiego, nazistowskiego obozu Ravensbruck.

11 kwietnia 2015 r. w Archikatedrze p.w. św. Jana Chrzciciela w Warszawa odprawiona została uroczysta Msza Święta w intencji pomordowanych, zmarłych i żyjących Więźniarek niemieckiego, nazistowskiego obozu Ravensbrück.

To było wielkie przeżycie dla wszystkich uczestników uroczystości, szczególne zaś dla byłych więźniarek i ich bliskich. Słowo w intencji wygłosił ks. dr Robert Ogrodnik, kapelan Rodziny Ravensbrück.

Po Mszy Świętej zgromadzeni wysłuchali koncertu poetycko-muzycznego z udziałem światowej sławy saksofonistki Aliny Mleczko. Wiersze Grażyny Chrostowskiej, lubelskiej poetyki rozstrzelanej w KL Ravensbrück przeczytali Elżbieta Sęczykowska i Leszek Rysak.

Koncert zakończyła „Modlitwa obozowa” przeczytana przez Krystynę Zając, byłą więźniarkę.

Po uroczystościach w Archikatedrze, uczestnicy przejechali autobusami na cmentarz powązkowski. Przy symbolicznym pomniku pamięci ofiar KL Ravensbrück, byłe więźniarki, młodzież z warszawskiego CXXV L.O. im. Waldemara Milewicza oraz z L.O. W Komornicy, a także Siostry Franciszkanki ze Zgromadzenia Rodziny Maryi, złożyli kwiaty i zapalili znicze. W uroczystym upamiętnieniu ofiar obozu towarzyszyli żołnierze z Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego.

Uroczystościom rocznicowym związanym z obchodami 70. rocznicy oswobodzenia KL Ravensbrück patronuje Instytut Pamięci Narodowej. Projekt „Odzyskać z niepamięci – obchody rocznicowe 70-lecia wyzwolenia niemieckiego obozu KL Ravensbrück” współfinansowany jest ze środków Urzędu m.st. Warszawy a realizowany przez Fundację na Rzecz Kobiet JA KOBIETA.

Kazanie ks. dr. Roberta Ogrodnika

Poczet sztandarowy Stowarzyszenia Międzynarodowego Motocyklowy Rajd Katyński

W ławach byłe więźniarki KL Ravensbruck, Siostry Franciszkanki, obok ław stoi młodzież z L.O. w Komornicy 

Byłe więźniarki KL Ravensbruck

Wiersze Grażyny Chrostowskiej deklamowali Leszek Rysak i Elżbieta Sęczykowska

Koncert Aliny Mleczko

"Modlitwa obozowa" odczytana przez byłą więźniarkę Krystynę Zając

Złożenie wieńca pod pomnikiem pamięci ofiar obozu

Złożenie wieńca pod pomnikiem pamięci ofiar obozu

Zapalenie zniczy...

W uroczystym upamiętnieniu ofiar obozu towarzyszyli żołnierze z Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego.

Zdjęcie Rodziny Ravensbruck  przy pomniku pamięci ofiar obozu

Zdjęcia autorstwa Moniki Bajkowskiej.

  

Historia obozu KL Ravensbruck, tematem pierwszego spotkania w projekcie komiksowym.

  

Od kwietnia Fundacja na Rzecz Kobiet JA KOBIETA realizuje projekt „Tworzymy razem komiks historyczny. Dziewczęta z KL Ravensbrück”, mający na celu powstanie komiksu historycznego o losach kobiet, które przeżyły obóz w Ravensbruck. W ramach projektu zorganizowany zostanie cykl spotkań - warsztatów/wykładów dla młodzieży, które przygotują ją do stworzenia komiksu. Jesteśmy już po pierwszym spotkaniu, na którym przybliżona została historia obozu. 

Obóz powstał w 1938 r., na rozkaz Hieronima Himmlera, jako obóz kobiecy z założenia dla 15 tysięcy osób, z czasem został kilkakrotnie powiększany. Pierwsze więźniarki zostały przywiezione do obozu na wiosnę 1939 r. Na terenie otoczonym obozowym murem powstał, kompleks przemysłowy z zakładami, których produkcja bazowała na tradycyjnych zajęciach kobiecych, jak szycie, tkanie czy wyplatanie. W czasie wojny na terenie całych Niemiec powstało ponad 40 podobozów, w których więźniarki Ravensbrück zmuszane były do niewolniczej pracy, między innymi dla firmy Simens & Halske. Rejestr więźniów w latach 1939-1940 obejmował 132 tysiące kobiet i dzieci 27 narodowości, z których zginęło 92 tysiące. Duży procent tych osób stanowiły Polski, których liczba sięgała ok. 40 tysięcy. W latach 1942-1944 r. przeprowadzono pod przymusem operacje doświadczalne na 86 więźniarkach w tym 74 były Polkami, nazywane później „królikami doświadczalnymi”. W 1943 r. wybudowano krematorium, a w lecie 1944 r. komorę gazową. Prochy pomordowanych wrzucane były do jeziora nad którym położony był obóz, które stanie się bardzo ważnym symbolem dla ocalałych więźniarek. Najwięcej osób było w obozie na koniec wojny (również Polek po upadku Powstania Warszawskiego), sytuacja przetrwania w obozie stała się bardzo trudna nie tylko z powodu przeludnienia, ale również chorób i braku żywności. W kwietniu 1945 r., w wyniku negocjacji przeprowadzonych przez Międzynarodowy oraz Szwedzki Czerwony Krzyż, wywieziono do Szwecji 4600 Polek i nieliczne Francuski. Niemcy przeczuwający koniec wojny, wyprowadzali więźniarki na tak zwane marsze śmierci, podczas których wiele kobiet zginęło z wycieczenia. Obóz, w którym po ostatecznej ewakuacji zostały tylko ciężko chore (ok. 2 tyś.) oraz personel lekarski i pielęgniarski, został oswobodzony 30 kwietnia 1945 roku przez wojska radzieckie. 

Projekt „Tworzymy razem komiks historyczny Dziewczęta z KL Ravensbrück” jest realizowany przez Fundację na Rzecz Kobiet JA KOBIETA w partnerstwie z LXXXIII Liceum Ogólnokształcące im. Emiliana Konopczyńskiego w Warszawie. 

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa, Biuro Edukacji.

Historia komiksu, zaczynamy projekt.

 Uczestnicy do projektu „Tworzymy razem komiks historyczny Dziewczęta z KL Ravensbrück” zostali wybrani! Czeka ich teraz cykl warsztatów dotyczących historii związanej z KL Ravensbruck oraz komiksem, a wszystko po to by wspólnie z Paniami, które przeżyły obóz, stworzyć komiks historyczny.

Tylko co my tak naprawdę wiemy o komiksie?

Pierwszymi naszymi skojarzeniami z komiksem są krótkie zabawne historyjki w gazetach lub gazetki opowiadające historię Batmana czy innego super bohatera, szczególnie popularnego w Stanach Zjednoczonych. Historia komiksu jest jednak dużo starszą formą graficzną niż mogłoby nam się wydawać, początki komiksowych form możemy odnaleźć już w prehistorii gdzie rysunki malowane na skałach, staroegipskie płaskorzeźby i malowidła, miały opowiadać historię konkretnych wydarzeń historycznych lub religijnych. W średniowieczu były to ryciny czy miniatury opatrzone komentarzem, czasem zdania wychodziły bezpośrednio z ust namalowanych postaci. Nie można zapomnieć również o rozkazie Grzegorza Wielkiego, który ze względu na duży odsetek analfabetyzmu nakazał kapłanom ozdabiać mury kościołów obrazkowymi historiami, zwanymi później biblią dla ubogich. Wraz z postępującym wzrostem, ilości osób posiadających sztukę czytania zaczęto ubarwiać akcję dialogiem, a w czasach nowożytnych, wraz z rozpowszechnieniem druku, zaczęły być popularne satyryczne grafiki polityczne. Jednak komiks sensu stricte jako osobny rodzaj publikacji prasowej, forma artystyczna i społeczna, czyli taka którą znamy najlepiej, pojawił się na przełomie XIX i XX w., gdy rozwinięte zostały nowoczesne metody druku i czasopiśmiennictwa. Co ciekawe komiks na początku stworzony był dla odbiorców dorosłych, nie dla dzieci.

Polska w tym temacie nie zostawała w tyle, interesujący okres dla komiksu rozpoczął się w 1957 r., kiedy to został wydany pierwszy odcinek Tytusa, Romka i Atomka Papcia Chmiela. Mówiąc o polskim komiksie, nie możemy zapomnieć również o Grzegorzu Rosińskim, który przy współpracy z Belgiem Jeanem Van Hamme stworzył komiks „Thorgal", znany i doceniany na całym świecie.

Projekt „Tworzymy razem komiks historyczny Dziewczęta z KL Ravensbrück” jest realizowany przez Fundację na Rzecz Kobiet JA KOBIETA w partnerstwie z LXXXIII Liceum Ogólnokształcące im. Emiliana Konopczyńskiego w Warszawie. 

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa, Biuro Edukacji.

Młodzież z LO w Komornicy podczas obchodów 70-tej rocznicy wyzwolenia Ravensbrück

W ramach projektu "O tym nie można zapomnieć" młodzież z LO w Komornicy wyjechała na 70-tą rocznicę obchodów wyzwolenia obozu, gdzie uczestniczyła w obchodach oraz przedstawiała swoje prezentacje zrobione w ramach projektu. 

 Wspólne zwiedzanie muzeum i teren byłego obozu.

 Poczet sztandarowy w trakcie centralnych uroczystości, oraz wspólne złożenie kwiatów.

Spotkanie "Bohaterki z Ravensbrück"

23 kwietnia we Wrocławiu w auli Zakładu Narodowego im. Ossolińskich odbyło się przygotowane z pomocą Instytutu Pamięci Narodowej spotkanie dla młodzieży zatytułowane "Bohaterki z Ravensbrück". Obecność dopisała, aula była wypełniona, a uczestnicy wydawali się skupieni i wzruszeni. Spotkanie rozpoczęliśmy prelekcjami przedstawicielu IPN-u - pani Iwony Demczyszak i pana Stanisława Bogaczewicza. Następnie obejrzeliśmy zwiastun filmu dokumentalnego o Ravensbrück w reżyserii Wojciech Dembowskiego. Kolejnym punktem programu było przedstawienie sylwetek wybranych kobiet z obozu w Ravensbruck. Mówiliśmy m.in. o Józefie Kantor - założycielce obozowej drużyny harcerskiej "Mury", Marii Liberakowej - zwanej w obozie "matką" ze względu na opiekę, jaką otaczała zwłaszcza najmłodsze towarzyszki niedoli, Karolinie Lanckorońskiej - znanej historyk sztuki czy Wandzie Madlerowej - nauczycielce, dyrektorce szkoły, która w obozie podtrzymywała na duchu koleżanki i kontynuowała pracę wychowawczą. Wspomnieniami o swojej Mamie - Marii Hiszpańskiej - artystce, malarce - podzielił się pan Michał Neumann, a harcerka Olga Dudkiewicz opowiedziała o swojej Cioci - Marii Rydarowskiej, Następnie wysłuchaliśmy przesłania Pani Prof. Wandy Półtawskiej przesłanego przez Nią i skierowanego specjalnie do uczestników spotkania. Całość zakończyliśmy chwilą poezji recytowanej i śpiewanej.

Ewa Rejman, prowadząca spotkanie, nacisk położyła na podkreślenie wartości, jakimi żyły Bohaterki z Ravensbrück". Bo takie jest zadanie współczesnej młodzieży - przejąć pałeczkę w sztafecie pokoleń i wcielać w życie idee, za które Kobiety stamtąd swe życie oddawały.

Rozpoczęcie i rekrutacja do projektu „Tworzymy razem komiks historyczny. Dziewczęta z KL Ravensbrück”

Od kwietnia Fundacja na Rzecz Kobiet JA KOBIETA będzie realizowała projekt „Tworzymy razem komiks historyczny. Dziewczęta z KL Ravensbrück”, mający na celu powstanie komiksu historycznego o losach kobiet, które przeżyły obóz w Ravensbruck. 

 

Projekt jest próbą podjęcia tematu wojny w innym kontekście - pokazania doświadczenia kobiet, które jako nastolatki trafiły do obozu oraz konfrontacja tego doświadczenia z pokoleniem młodych ludzi wychowanych i funkcjonujących w innych realiach społecznych i kulturowych wzorcach. Ponadto kobiety z Klubu Ravensbrück to mieszkanki Warszawy, wywiezione do obozu po Powstaniu Warszawskim, więc ich losy i historie opisane w komiksie odnoszą się także do historii miasta.

Inspiracją do powstania komiksu będą wspomnienia kobiet z Klubu Ravensbruck, które zostaną opowiedziane na spotkaniach z młodzieżą zorganizowanych przez Fundację. W ten sposób młodzież będzie mogła wspólnie z bohaterkami komiksu stworzyć materiał stanowiący nowoczesną formę opowieści historycznej. 

W ramach projektu zorganizowany zostanie cykl spotkań - warsztatów/wykładów. Tematy warsztatów będą poruszały tematykę: jak powstaje komiks, o specyfice komiksu historycznego, spotkanie z autorem komiksów historycznych, jak napisać ciekawy scenariusz? Odbędą się również warsztaty z grafikiem oraz 2 spotkania z udziałem byłych Ravensbrüczanek podczas których młodzież pozna szczegółowo historię ich życia, ponadto będą zajęcia z historykiem na temat Powstania Warszawskiego oraz obozu koncentracyjnego Ravensbruck. Efektem tych spotkań będzie stworzenie komiksu historycznego. Sam pomysł komiksu będzie stworzony przez uczniów i Panie, będzie to wyobrażenie uczniów po usłyszanych historiach Pań i wykładach. Projekt zakończy się  w grudniu b.r., wtedy również ukaże się publikacja komiksu.

Do projektu może się zgłosić każdy chętny uczeń szkoły ponadgimnazjalnej, poprzez wypełnienie formularza i odesłanie go na adres hanna.nowakowska@fundacja-jakobieta.pl do 10 maja 2015 r. Do projektu poszukujemy 30 osób. Wszystkie spotkania będą odbywały się Warszawie, pierwsze spotkanie i warsztat zaplanowany jest na 23 maja. 

Projekt jest realizowany w partnerstwie z LXXXIII Liceum Ogólnokształcące im. Emiliana Konopczyńskiego w Warszawie. 

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa, Biuro Edukacji.